Markant

Ook binnen de VGN riepen de beelden van Brandon discussie op. Voorzitter Heleen Dupuis en directeur Hans Schirmbeck reageren.

Vonden jullie de beelden schokkend?
Dupuis: ‘Ja natuurlijk, zo’n situatie wens je niemand toe. Maar dat wil nog niet zeggen dat er verwijtbare oorzaken zijn. De uitzending gaf geen blijk van waarheidsvinding. Inmiddels is gebleken dat er zoveel aan de hand is, dat er niet van schuld gesproken kan worden.’
Schirmbeck: ‘Ook op mij maakten de beelden veel indruk. Je ziet ze zonder context, want de uitzending gaf weinig informatie, en dan schrik je. We hebben direct gezegd dat dit niet iets is waarover de vereniging een oordeel heeft. Wij kennen die casus niet, zitten er niet bovenop. Alles wat we weten, horen we van anderen. Een aantal leden heeft me gevraagd waarom de VGN zich niet uitsprak. We hebben dat in het bestuur besproken en gezegd dat een oordeel over een individueel lid ons niet past.’
Dupuis: ‘Binnen de vereniging wordt over belangrijke onderwerpen verschillend gedacht. Dan wordt het moeilijk om een opinie te geven.’

Iedereen zal dit toch schokkend vinden?
|Dupuis: ‘Ik ben de afgelopen weken niemand tegengekomen die zei dat dit een prima situatie is, waar we niks meer aan hoeven te doen. Integendeel. Maar over de manier waarop je het aanpakt, verschillen de leden van mening. Die discussie willen we nu met elkaar voeren, niet via de media.’

Waarom niet in alle openbaarheid? De sector krijgt vaak het verwijt dat er een besloten cultuur heerst. KansPlus spreekt nu zelfs van een ‘regentencultuur’.
Schirmbeck: ‘Je moet vooral binnen de sector met elkaar aan tafel. Dan spreek je elkaar echt, dan zie je elkaar. Dat was ook het goede aan onze ALV. In het formele gedeelte vertelde Paul de la Chambre (bestuurder van ’s Heeren Loo, JdK) kort over zijn ervaringen, waar de zaal op reageerde, maar belangrijker aan deze bijeenkomst was het broodje erna.’
Dupuis: ‘Daar werden goede gesprekken gevoerd.’
Schirmbeck: ‘Daar moet de samenleving op kunnen rekenen: dat we met elkaar in discussie zijn om onszelf als sector verder te brengen.’

De staatssecretaris schatte dat ongeveer veertig cliënten in vergelijkbare omstandigheden verkeren als Brandon. Klopt dat?
Schirmbeck: ‘Wij weten de precieze aantallen niet, maar dat zou ik wel graag willen, zodat wij in toekomstige discussies een antwoord hebben op zo’n vraag. Of het er straks twintig blijken te zijn of meer dan veertig, maakt in zekere zin niet uit. Ieder geval is er één teveel en je moet altijd blijven zoeken naar oplossingen.’

Gaat de VGN ook een registratiesysteem voor vrijheidsbeperking opzetten, waar de inspectie om heeft gevraagd?
Schirmbeck: ‘Dat moeten we zeker doen, maar met elkaar. We zijn hierover in gesprek met het Centrum voor Consultatie en Expertise en de inspectie.’
Dupuis: ‘Bij verregaande vrijheidsbeperking wil je weten of er geen alternatief is. Dat is de hamvraag. Het CCE en de inspectie moeten hierin een rol spelen. Als wij daar zelf over gaan oordelen,  gaan we elkaar al snel de maat nemen. Dat moeten we niet willen.’
Schirmbeck: ‘De VGN kan die zaken ook niet beoordelen, daar hebben we de expertise niet voor in huis. Het CCE heeft die kennis wel.’

Het bestuur van de VGN wil een protocol voor omgang met de media ontwikkelen, een debat over goede zorg organiseren en een code ontwikkelen voor de omgang met elkaar. Wat wordt bedoeld met deze voorstellen?
Dupuis: ‘Op het moment dat zich een betreurenswaardig incident als dit voordoet - waarin de media volgens mij verwijtbaar hebben gehandeld - moeten we op de kortst mogelijke termijn echt weten wat er aan de hand is en daarover onze leden informeren, want zij worden ook gebeld door de media. We willen daarvoor een protocol maken, waarin goede afspraken staan.’
Schirmbeck: ‘We hebben ook geleerd dat we onderling nog veel uit te wisselen hebben. Dat moet je niet alleen doen als er veel aandacht van de media is. We moeten met elkaar aan tafel.’

Waar kan zo’n debat toe leiden?
Dupuis: ‘In ieder geval tot begrip voor elkaar.’

En die omgangscode?
Dupuis: ‘Dat was een idee binnen het bestuur, maar daar moeten we nog goed over nadenken. Ik weet niet of we daar uitkomen. Het moet niet betuttelend worden.’

Lees meer artikelen over vrijheidsbeperking:
Veertig plus

'Er is altijd verbetering nodig'