Markant

Bellen, foto’s maken, agenda bijhouden en boodschappen doen. Een aantal cliënten van Pameijer kan het een stuk zelfstandiger sinds ze gebruikmaken van de Blue Call Phone.

De vingers van Cliften Antonia glijden vaardig over het schermpje van zijn iPhone. Foto na foto komt voorbij. En Cliften voorziet ze allemaal van commentaar. ‘Kijk. Mooie auto hè? Ik hou van auto’s.  BMW is de mooiste. Nu de volgende. Dit is mijn vriend. Mijn beste vriend. En dit is mama. En dit is Patricia. Van waar ik werk.’ Cliften is van zichzelf geen groot spreker. Maar met de iPhone die hij gebruikt van Pameijer  komt hij een heel eind. Hij kan met de foto’s letterlijk iets van zijn wereld laten zien. En hij is trots dat hij weet hoe het apparaat werkt.

‘Bel mijn coach’
Blue Call Phone heet de app die op zijn telefoon geïnstalleerd is. De app is ontwikkeld door de Belgische organisatie Ithaka en is bedoeld om mensen met een beperking te helpen om zelfstandiger te functioneren. Blue Call Phone heeft vier functionaliteiten: fotograferen, bellen, agenda beheren, en – de belangrijkste – het blauwe scherm. Dit blauwe scherm kunnen begeleiders online vullen met cliëntspecifieke vragen aan de buitenwereld. Bijvoorbeeld voor aan de buschauffeur: ‘Wilt u mij waarschuwen als we bij de halte Zwanenburg zijn? Dank u wel!’ Of aan de medewerker van een winkel: ‘Wilt u vier pistoletjes voor mij pakken? Dank u wel!’ Cliënten hoeven in de winkel of de bus alleen maar het blauwe scherm te laten zien aan de medewerker, en de rest gaat vanzelf. Zo kunnen ook cliënten die niet zo goed uit hun woorden kunnen komen, of dingen niet zo goed kunnen onthouden, alleen op pad. Zeker omdat het blauwe scherm voorzien is van een knop: ‘bel mijn coach’. Als een cliënt in een winkel staat en bijvoorbeeld zijn pincode niet meer weet, kan de kassamedewerker met  één druk op de knop overleggen met de begeleider van de cliënt.

Hamburgers bakken
Pameijer deed afgelopen zomer, met ondersteuning van Vilans en Ithaka, een pilot met de Blue Call Phone. Margareth Basart was projectleider vanuit Pameijer. ‘We zijn gestart met vier cliënten die allemaal een andere vraag hadden. Zo was er een cliënt die moeite heeft met het indelen van tijd. Hij komt hier op het werkcentrum om allerlei taken uit te voeren. Zodra hij weet wat hij moet doen, wil hij er eigenlijk meteen mee aan de slag. Staat er hamburgers bakken op het programma? Dan begint hij daar het liefst om 9.00 uur ’s morgens mee. Voorheen kreeg hij steeds te horen: nee, nog niet. Nog even wachten. Nee, nu nog steeds niet. Nu weet hij dat zijn telefoon begint te piepen als het zover is. Hij ziet dan in zijn scherm een foto van hamburgers bakken en weet: ik kan beginnen. Nu hij zelf zijn tijd kan bewaken, krijgt hij minder negatieve prikkels en kan hij prettiger aan het werk.’
Aan de pilot deed ook een cliënt mee die zelfstandig met het openbaar vervoer wilde reizen, en iemand die meer overzicht wilde hebben over haar taken. Basart: ‘En Cliften natuurlijk. Hij ging altijd met een groep onder begeleiding boodschappen doen. En hij wilde graag leren om alleen te gaan. Maar de begeleiders hadden daar geen tijd voor.’

Op pad
Cliften loopt met zijn iPhone naar zijn begeleider. Hij laat het blauwe scherm zien. Daarop staat wat hij halen moet bij de winkel. ‘Twee komkommers? Eens kijken hoeveel geld je dan nodig hebt.’ De begeleider pakt haar portemonnee en geeft Cliften geld mee. ‘Tot straks hè!’ Cliften grijnst terug en gaat op weg naar de supermarkt. Hij weet inmiddels precies hoe hij lopen moet. Binnen zoekt hij een winkelmedewerker. ‘Kun je zien aan de kleren’, zegt hij.  Breed lachend komt de medewerker op hem af. ‘Hé jongen. Mag ik weer wat voor je halen?’ Cliften knikt, haalt zijn Iphone uit zijn jaszak, ontgrendelt hem, en laat het blauwe scherm zien. ‘Twee komkommers’, zegt de medewerker. ‘Dat is deze kant op.’ Samen lopen ze naar de fruitafdeling. De medewerker pakt de komkommers en legt ze in Cliftens mandje. ‘Had je nog meer nodig?’ Cliften laat het scherm weer zien. ‘Nee, dit was het. Tot de volgende keer!’
Op naar de kassa. Daar wacht Cliften op zijn beurt, legt de komkommers op de band, geeft het geld en neemt het bonnetje en het wisselgeld aan. Na de kassa blijft hij stilstaan. Hij doet de rits van zijn jas open en frommelt het geld, het bonnetje en zijn iPhone er weer in en doet de rits weer dicht. ‘Zo’, zegt hij, ‘dat moet.’ En hij loopt terug naar het werkcentrum. Daar telt zijn begeleider het wisselgeld na. ‘Super gedaan Cliften. Hartstikke bedankt!’

Telefoon opladen
Basart: ‘Dit ging niet meteen de eerste keer zo goed. Het is een kwestie van stapje voor stapje opbouwen. Eerst samen met een coach. Dan terwijl de coach toekijkt en vervolgens zonder de coach. En je moet echt wel een aantal randvoorwaarden creëren om de Blue Call Phone met succes te kunnen gebruiken. Het begint al heel simpel: cliënten moeten leren omgaan met de telefoon. Hoe zet je hem aan? En weer uit? Waar zit het blauwe scherm? En dan is het natuurlijk ook wel handig dat je de telefoon opgeladen hebt, dat je hem bij je hebt en dat je er zuinig op bent. Altijd op dezelfde plek bewaren en niet zomaar meegeven aan anderen.’ Ook voor de omgeving betekent het iets. Basart: ‘Dit werkt alleen als je mensen inlicht. In het geval van Cliften zijn we vooraf gaan praten in de supermarkt. We hebben uitgelegd wat ons plan was en gevraagd of ze mee wilden doen. We hebben bijvoorbeeld afspraken gemaakt over het ruilen van boodschappen als Cliften toch een vergissing zou maken.’
Ten slotte moet ook de techniek werken. De Blue Call Phone is er nu in een bètaversie. Hier en daar zitten nog rafelrandjes in de programmatuur die er in de volgende versie uitgaan. Basart: ‘We hebben wel eens gehad dat het synchroniseren tussen de telefoon en onze online versie niet helemaal goed ging.’

Intuïtief
Is een ouderwets boodschappenlijstje dan niet gewoon veel handiger? Basart: ‘Onze ervaring is van niet. Het belangrijkste verschil met een lijstje op papier is, dat er op de Blue Call Phone een ‘bel mijn coach’ knop zit. En die wordt ook gebruikt. Bijvoorbeeld als het winkelpersoneel ziet dat een product van het lijstje niet beschikbaar is en wil overleggen over een alternatief. Daarnaast is Cliften een jongen van in de twintig. Die stuur je toch niet met een boodschappenlijstje op pad? Een iPhone past veel beter bij zijn leeftijd. Bovendien werkt een iPhone heel intuïtief. Dus het werkt gemakkelijk.’
De opbrengsten zijn groot. Cliften doet nu alleen boodschappen in verschillende winkels. Zelfs zonder Blue Call Phone. Dat is op zich al fijn, maar het heeft hem ook zelfverzekerder gemaakt. Hij durft beter te praten en vragen te stellen. En hij heeft geleerd hoe je met waardevolle spullen moet omgaan: altijd eerst netjes in je zakken voor je de straat op gaat.
Cliften heeft zijn iPhone inmiddels weer ingeleverd bij Pameijer. Hij kan zichzelf immers redden. Basart: ‘Het is geen telefoon voor eigen gebruik, het is een middel om iets te bereiken in de zelfstandigheid of de ontwikkeling van de cliënt. Als dat doel gehaald is, is het middel ook niet meer nodig. De pilot is voor ons een succes. We hebben daarom besloten om hem volgend jaar uit te breiden. Dan kunnen nog meer cliënten zelfstandiger worden met de Blue Call Phone.’

Ga naar www.ghz20.nl en bekijk het filmpje over het gebruik van de Blue Call Phone.