Markant

Op woensdag 14 september vond in Den Haag de opening plaats van bakkerij Vlinder, een project van zorginstelling Steinmetz | de Compaan.

Op het YouTube kanaal van deze organisatie wordt van de opening verslag gedaan. In ruim vier minuten krijgen we sfeervolle beelden voorgeschoteld van mensen die buiten op het plein al vast kleine sandwiches proeven, een cliënt die in de bakkerij door de presentatrice over zijn werk wordt geïnterviewd, voorbij glijdende schalen en planken met brood en banket en een kort gesprek met de bestuurder van de organisatie. De gevulde koeken, die door smullende personen worden aangeprezen, doen het water in de mond lopen en de verleiding is groot om auto of trein te pakken en direct naar Den Haag af te reizen. Tot slot wordt de officiële, ludieke opening in beeld gebracht.

Bakkerij Vlinder is de tiende en meest recente aflevering van Kijk Nou!, de serie YouTube filmpjes van Steinmetz | de Compaan, gemaakt door en voor cliënten. Eerdere afleveringen gaan over onder andere werksituaties, een kookcursus en de computerclub. Interessante filmpjes zijn ook het verslag van de Prokkelstage van een groepje cliënten in de Tweede Kamer en de inkijk in de centrale cliëntenraad.
Voor en door cliënten, daar is in deze serie beslist sprake van. Cliënten zijn presentatoren en hoofdpersonen in de films. Ook denken zij, in de cliëntencommunicatiegroep, mee over concept, draaiboek en uitvoering. Met andere woorden, van het begin tot het eind zijn zij er actief bij betrokken, alleen de productie zelf is uitbesteed. Het resultaat mag er zijn, de films hebben stuk voor stuk veel kwaliteit. De eenvoud, directheid en afwezigheid van enige kapsones doen weldadig aan. Het zijn krachtige en informatieve producten van cliënten die er voor gáán.

Wie zijn bij deze filmpjes gebaat? Allereerst natuurlijk de cliënten die meedoen. Voor hen kan het meewerken aan de totstandkoming een bron van persoonlijke ontwikkeling zijn. Zo is het aardig om te zien hoe de zelfbewuste presentatrice in Bakkerij Vlinder nog maar enkele maanden geleden, bij de selectie van nieuwe presentatoren (ook een filmpje, aflevering 6), vol onzekerheid was. Daarnaast plukken cliënten de vruchten van deze serie doordat zij in hun keuzevorming op allerlei gebieden over visueel materiaal beschikken. Bijvoorbeeld, wie op zoek is naar een leerwerktraject in bakkerij Vlinder kan naast raadpleging van de schriftelijke informatie over werkzaamheden in bakkerij en bakkerswinkel nu ook dit filmpje bekijken. Dat maakt de informatie compleet en dus de keuze meer bewust en trefzeker.
Je zou kunnen zeggen dat de filmpjes, openbaar en beschikbaar voor iedereen als ze zijn, een bijdrage leveren aan een positieve beeldvorming over mensen met een beperking. Ook dat is waar – en plezierig – maar persoonlijk ga ik graag nog een stapje verder. Deze filmpjes zijn, even los van de vraag door wie ze zijn gemaakt, gewoon goed. In hun vermogen om in enkele minuten een breed en treffend beeld te geven van een verschijnsel of situatie, kunnen zij zich wat mij betreft meten met soortgelijke producten in de niet-gehandicapte wereld. Het lijkt me dan ook dat zij bij het grote publiek niet alleen een positieve beeldvorming over de makers verdienen maar ook waardering over de inhoud.

Alom valt te beluisteren dat mensen met een beperking meer participeren in de samenleving door toegang te krijgen tot het internet en de mogelijkheden om ook daadwerkelijk iets met het internet te kunnen doen (e-inclusie). Het gebruik van nieuwe media kan zelfredzaamheid en meedoen in de maatschappij bevorderen. Dat is ongetwijfeld zo, maar de serie Kijk Nou! geeft ook aanleiding tot het omgekeerde: de sociale media geven ons allemaal gelegenheid om te participeren in de wereld van mensen met een beperking, ons voordeel te doen met hun creatieve producten en van de twee werelden één te maken. Zo bezien zou het goed zijn om de filmpjes van Kijk Nou! breder te verspreiden dan alleen via het YouTube kanaal en ook in de meer formele berichtgeving van de zorgorganisatie (site, voorlichting aan nieuwe cliënten, jaarrapportage, e.d.) een plaats te geven.

Martin Schuurman

Kader
Kijk Nou! Serie films op het YouTube kanaal van Steinmetz | de Compaan.

Ga naar www.youtube.com/user/steinmetzdecompaan om de filmpjes te bekijken.