Markant

Dit is mijn laatste column in dit blad.
Begin volgend jaar houdt mijn betaald arbeidzaam leven op. Veertig jaar daarvan besteedde ik aan mensen met een verstandelijke of lichamelijke handicap. Als dienstweigeraar werd op de Hartekamp in Heemstede mijn witte laboratoriumjas verruild voor een verplegerspak. Wist ik veel dat de patiënten op die inrichting hetzelfde waren als mijn neef ‘Henk’ en aanstaand zwager ‘Nico’. Dat drong pas enkele maanden later door. Het leerde mij dat omgeving, waardigheid en het oog van de waarnemer meer bepalend waren voor de plaats van mensen met een handicap in de samenleving, dan hun intelligentie. Het leerde mij ook dat de vorm van begeleiding grotendeels bepaalde hoe een gehandicapt iemand zich gedroeg.

Veertig jaar later is er veel verbeterd. De AWBZ heeft dat mogelijk gemaakt. Het besef dat de veelvormigheid van de handicap ook veelvormigheid van zorg betekent. Dat de begeleiding bepalend is voor het welzijn van mensen. Dat instellingen ook minder gewenst gedrag van cliënten en begeleiders uitlokken.
Juist nu mijn afscheid van de zorg nabij is, wordt die AWBZ te duur gevonden.
Door mensen met een handicap? Nee, doordat steeds meer in die AWBZ gestopt is, doordat er steeds meer ouderen komen, steeds meer mensen de ingewikkeldheid van de samenleving niet aankunnen.
Dit kabinet kiest niet voor de essentie van de AWBZ maar voor kille en makkelijke generalisaties. Alles wat geen verblijf is, moet over naar gemeenten, zelfs een pgb wordt beperkt tot mensen met een indicatie voor intramurale zorg.
Ik ben bang dat ik mijn laatste maanden moet blijven piekeren over vragen als:
-       Waarom zou een verzekerd recht alleen van toepassing zijn als je naar een verblijfsinstelling gaat 
        en niet als je nog in je eigen huis woont?
-       Waarom vervalt je verzekerd recht als je als kind nog bij je ouders woont en dagbesteding nodig
        hebt?
-       Waarom bepaalt de vormgeving of jouw begeleiding onder een zorgkantoor of onder een
        gemeente valt en niet je handicap of verstandelijk niveau?
-       Waarom zijn de zwaksten in de samenleving toch altijd het kind van de rekening?