Markant

Afzonderingsruimten verdwijnen bij ’s Heeren Loo Midden-Nederland, beloofde bestuurder Lydia Helwig Nazarowa. Inmiddels is de nulambitie niet meer heilig. Maar het aantal afzonderingen is wel aanzienlijk gedaald en er heerst weer een positieve sfeer, zegt ze nu.

Afzonderingsruimten verdwijnen bij ’s Heeren Loo Midden-Nederland, beloofde bestuurder Lydia Helwig Nazarowa. Inmiddels is de nulambitie niet meer heilig. Maar het aantal afzonderingen is wel aanzienlijk gedaald en er heerst weer een positieve sfeer, zegt ze nu. Bestuurder van ’s Heeren Loo Midden-Nederland Lydia Helwig Nazarowa zei een half jaar geleden dat alle afzonderingsruimten dicht moesten. Die nulambitie is van ondergeschikt belang, menen Nazarowa en geneesheer-directeur BOPZ Frank Visser nu. ‘Wij hebben een visie die stoelt op klantvolgend denken. Dat gaat verder dan afzonderen alleen. Het trainingstraject en de bijbehorende intervisie helpen om de traditionele focus op beheersing los te laten en cliëntvriendelijker gedragsalternatieven te ontwikkelen. Dat werkt fantastisch. En het motiveert mensen enorm. Want het gesprek gaat weer over het vak en het perspectief van cliënten waarin vrijheidsbeperkende maatregelen blokkeren.’ Orthopedagogen en avg’s spelen in dat proces een cruciale rol. Nazarowa gaf hen de afgelopen maanden de opdracht om iedere cliënt opnieuw onder de loep te nemen. Ze moesten een plan van aanpak maken en bekijken welke maatregelen nodig zijn om afzonderen overbodig te maken. ‘Dat heeft de sfeer aanzienlijk verbeterd. Eerst was voor ruim tweehonderd cliënten afzonderen nodig, nu gaat het nog slechts om veertien cliënten in Midden-Nederland’, vertelt Nazarowa. De gesprekken over de kwestie zijn vaak heftig, omdat ze diep ingrijpen in cultuur en vermeende veiligheid. Inmiddels maakt weerstand op veel afdelingen plaats voor enthousiasme. ‘Professionals ervaren het gesprek over andere vormen van begeleiding als een verademing.’

Klantvolgend Visser beaamt dat. ‘We hebben onszelf gedwongen opnieuw met een open blik naar cliënten te kijken die vaak al vele jaren bij ons ondersteuning krijgen. En samen met hen de vraag te beantwoorden: wat heb jij eigenlijk van ons nodig? En wat moeten wij dan kunnen en doen om die behoefte te verwezenlijken?’ Dat vraagt veel van het personeel, erkent Visser. ‘Maar het is de moeite waard. Zelfs een cliënt zonder behandelperspectief, die door ons wordt begeleid omdat hij niet in psychiatrische instellingen terechtkan, profiteert ervan. We zijn bij hem helemaal terug naar de basis gegaan. Uit welk milieu komt hij, wat voor mens is het, welke indicaties zijn er. En het gaat beter met hem.’ Deze klantvolgende koers leidt niet overal meteen tot een opperbeste stemming. De gesprekken gaan diep en leggen oude pijn bloot. ‘Alle frustraties komen aan de oppervlakte, bij medewerkers en bij ouders. Maar het is goed dat die negatieve gevoelens worden uitgesproken en schoon schip wordt gemaakt. Het is nodig om op een positieve manier met elkaar verder te kunnen. En voortaan vooral naar de mogelijkheden te kijken die de samenwerking tussen ouders en medewerkers biedt.’